Àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ ọmọ: kí ni wọ́n ń díwọ̀n àti kí ni ẹnìkankan kò fi ń kìlọ̀

2026-10-11

Àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ ìṣíkiri, ìlù ọkàn àti oxygen ṣèlérí láti máa ṣọ́ ọmọ ní òru. Àwọn aláṣẹ ìlera sọ pé kò sí ohun èlò tí a fọwọ́ sí láti dènà ikú òjijì ọmọ. Èyí ni ohun tí àwọn orísun fi ẹsẹ̀ múlẹ̀, ohun tí wọn kò sọ àti ohun tí ó ń dín ewu kù ní tòótọ́.

Ohun tí àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ tí a ń tà fún àwọn òbí ṣèlérí

Ọ̀pọ̀ ẹ̀rọ ìṣọ́ ọmọ tí a ń tà láìsí ìwé ìṣòwò ní kò ní àṣẹ ọjà láti ọ̀dọ̀ FDA, nítorí náà kò díwọ̀n ààbò tàbí ìmúṣẹ wọn (ìkéde ààbò FDA ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025). Àwọn ọjà wọ̀nyí ń fi ara wọn hàn gẹ́gẹ́ bí ìṣọ́ ọmọ nígbà gbogbo ní òru, nígbà tí ìlànà Amẹ́ríkà ń pín wọn gẹ́gẹ́ bí ohun tí wọ́n ń sọ.

FDA sọ pé òun kò mọ ẹ̀rí ìṣègùn tàbí ti ìmọ̀ sáyẹ́nsì tí ó fihàn pé àwọn ọjà ọmọ tí ó wà báyìí ń dènà tàbí dín ewu ikú òjijì ọmọ kù (ìkéde ààbò kan náà ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025). Kò sí ohun èlò, pẹ̀lú àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́, tí a fọwọ́ sí láti dènà ikú òjijì ọmọ.

Ìlànà mọ́: ọjà ọmọ tí ń sọ pé ó ń dènà ikú òjijì di ohun èlò ìṣègùn (FDA, "Baby Products with SIDS Prevention Claims"). FDA kò fọwọ́ sí irú ọjà bẹ́ẹ̀ rárá, kò sì mọ ìwádìí sáyẹ́nsì kankan tí ó fihàn; àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ wà lára àwọn ọjà tí ẹ̀rí kò tíì múlẹ̀ fún ẹ̀sùn wọn (orísun kan náà).

Àmì kan ń ràn lọ́wọ́ láti dá àwọn ohun èlò tí a díwọ̀n ní tòótọ́ mọ̀: àwọn tí ó ní àṣẹ FDA ń fi kóòdù ọjà QYU hàn (ìkéde ààbò ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025). Fún àwọn ohun èlò tí kò ní kóòdù yìí, ilé-iṣẹ́ sọ pé òun kò díwọ̀n ààbò tàbí ìmúṣẹ (orísun kan náà).

Ìmọ̀ràn tí ó pinnu àríyànjiyàn

Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ tẹ̀ jáde ní 21 Oṣù Kẹfà 2022 ìmọ̀ràn ipele A: má ṣe lo àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ ọkàn àti èémí ní ilé gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti dín ewu ikú òjijì ọmọ kù. Ipele yìí, tí ó ga jùlọ nínú ètò ìdíwọ̀n wọn, dúró lórí ìwádìí àrùn mẹ́rin ńlá tí a ṣe láàrin 1986 àti 2001.

Ilé-iṣẹ́ kan náà ń béèrè pé kí a yẹra fún àwọn ohun èlò ìṣòwò tí ń sọ pé wọ́n ń dín ewu yìí kù, nítorí kò sí ẹ̀rí pé wọ́n ń dín in kù (ìkéde Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ ti 21 Oṣù Kẹfà 2022). Ó fi kún pé àwọn ọjà wọ̀nyí lè fún ni ní ìmọ̀lára ààbò èké kí wọ́n sì ru àìbìkítà sókè.

Ní ilẹ̀ Faransé, Santé publique France ń gbé ipò kan náà jáde. Àwọn ìmọ̀ràn Haute Autorité de santé (HAS, ilé-iṣẹ́ ìlera Faransé) ti 2007, tí a tún gbé jáde lórí ojú ayélujára rẹ̀, fi hàn pé lílo àwọn ẹ̀rọ tàbí matiresi ìṣọ́ ara-ẹni láti dá ìdáná èémí àti ìlù ọkàn tí ó rọlẹ̀ mọ̀ kò ní ìmọ̀ràn mọ́ bíi ti tẹ́lẹ̀.

Ohun tí ẹ̀rọ ìṣọ́ ń ṣe ní tòótọ́

Ẹ̀rọ ìṣọ́ ń díwọ̀n ìlù ọkàn, èémí tàbí ìwọ̀n oxygen, ó sì ń dún ìkìlọ̀ nígbà tí iye kan jáde kúrò ní agbègbè tí a retí. Kò sí aláṣẹ tí ó fi ipa ààbò kún un lórí àwọn ọ̀nà tí ó ń yọrí sí ikú òjijì ọmọ.

Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ ṣàkíyèsí pé àwọn ọjà wọ̀nyí lè fún ni ní ìmọ̀lára ààbò èké àti àìbìkítà (ìkéde ti 21 Oṣù Kẹfà 2022). FDA ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ sọ pé àwọn ìdíwọ̀n tí kò tọ́ lè yọrí sí ìtọ́jú tí kò pọn dandan (ìkéde ààbò ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025).

Èrò méjì ni kí a ya sọ́tọ̀: dídá àìdára mọ̀ àti dídín ewu kù. Ohun èlò tí ń dún ń kọ ìdíwọ̀n kan sílẹ̀; kò yí ipò sísùn, bẹ́ẹ̀ ni kò yí ìgbóná yàrá, bẹ́ẹ̀ ni kò yí wíwà àgbàlagbà, tí wọ́n jẹ́ àwọn ohun tí àwọn ìmọ̀ràn ìdènà dúró lé (FDA, ìkéde ààbò ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025).

Ohun tí ó ti fẹsẹ̀ múlẹ̀ fún sísùn

Ìròyìn ìmọ̀ ẹ̀rọ ti Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ tí a tẹ̀ jáde ní 2022 nínú Pediatrics dúró ṣinṣin lórí kókó yìí: kí a sùn ọmọ lórí ẹ̀yìn nínú gbogbo oorun, látọwọ́ ẹnikẹ́ni tí ń tọ́jú rẹ̀, títí dé ọdún kan. Ipò ẹ̀gbẹ́ kò ní ààbò, a kò sì gbà á ní ìmọ̀ràn.

Ilẹ̀ tí a ń sùn gbọ́dọ̀ le, tẹ́lẹ̀, kò sì gbọ́dọ̀ tẹ̀; ọmọ gbọ́dọ̀ pín yàrá ṣùgbọ́n kò gbọ́dọ̀ pín ibùsùn (ìròyìn ìmọ̀ ẹ̀rọ ti Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ, 2022). Ọmọ ń sùn nìkan nínú ibùsùn rẹ̀, lórí ẹ̀yìn, láìsí aṣọ ibùsùn rírọ̀, láìsí ohun rírọ̀ àti láìsí ojú tí ó tẹ̀ (HealthyChildren.org, ojú-ìwé "Safe Sleep", 2022).

Àwọn ìdíwọ̀n olùgbé ń fìdí àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí múlẹ̀. Láti ọdún 1992, ìwọ̀n ikú òjijì ọmọ lọ́dọọdún ti lọ sílẹ̀ ní ìdá 50 nínú ọgọ́rùn-ún (HealthyChildren.org, ojú-ìwé "Where We Stand: Back To Sleep"). Kò sí ẹ̀rí pé sísùn lórí ẹ̀yìn ń pọ̀ si ewu ìfúnpá, àwọn ọmọ tí ń pọ́n ìgbà púpọ̀ ni a sì ń sùn lórí ẹ̀yìn pẹ̀lú (orísun kan náà).

Sísùn lórí ẹ̀yìn kò ṣàlàyé àwọn ìdàrúdàpọ̀ agbárí pẹ̀lú, ní ìlòdì sí èrò tí ó tàn kálẹ̀: Santé publique France ń so àwọn ìdàrúdàpọ̀ wọ̀nyí pọ̀ mọ́ àwọn ohun èlò tí ń dá ọmọ dúró ṣinṣin, ó sì rán ni létí pé ìjíjísùn ń ṣẹlẹ̀ lórí ilẹ̀ tí ó le, nínú ìṣíkiri òmìnira. Nítorí náà kí a yẹra fún àwọn ohun èlò ìdádúró wọ̀nyí, pẹ̀lú ní àwọn àkókò ìjíjísùn.

Àwọn iye àti ààlà wọn

Ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ìwọ̀n ikú òjijì ọmọ lọ sílẹ̀ láti 120 ikú fún 100 000 ìbí alààyè ní 1992 sí 56 fún 100 000 ní 2001, ìyẹn ìdá 53 nínú ọgọ́rùn-ún ní ọdún mẹ́wàá, lẹ́yìn náà láti 54 ní 2009 sí 33 fún 100 000 ní 2019 (ìròyìn ìmọ̀ ẹ̀rọ ti Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà tí a tẹ̀ jáde ní 2022 nínú Pediatrics). Nǹkan bí 3 500 ọmọ ń kú lọ́dọọdún ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà nínú àwọn ikú tí ó ní í ṣe pẹ̀lú oorun, iye tí ó dúró bí ọ̀kan náà láti ọdún 2000 lẹ́yìn ìdínkù tí ó ṣe kedere ní àwọn ọdún 1990 (ìkéde Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ ti 21 Oṣù Kẹfà 2022).

Àwọn ìṣe ò ń tẹ̀ síwájú ju àwọn ìmọ̀ràn bọ́. Nínú ìṣọ́ PRAMS 2016-2022, ìdá 79,8 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ìyá sọ pé wọ́n ń sùn ọmọ wọn lórí ẹ̀yìn, nígbà tí ìdá 35,6 péré sọ ilẹ̀ sísùn tí ó le tí ó tọ́, tí ìdá 32,8 sì sọ sísùn láìsí aṣọ rírọ̀. Àwọn iye wọ̀nyí dúró lórí àwọn ìsọtẹ́lẹ̀ àwọn ìyá tí a kó jọ nínú ètò ìṣọ́ yìí.

Àwọn ìyọrísí wọ̀nyí tún ń ya ààlà ohun tí a fi ẹsẹ̀ múlẹ̀. Àwọn ìwádìí nípa àwọn ẹ̀rọ ìṣọ́ tí àwọn ìmọ̀ràn tọ́ka sí wà láti 1986 dé 2001, kò sì sí ìdánwò àìrídájú tí a ṣe láti ìgbà náà lórí kókó yìí. Àìsí ẹ̀rí fún àǹfààní kì í ṣe ẹ̀rí àìsí ipa nínú ìtọ́jú ìṣègùn.

Nígbà tí dókítà pèsè ohun èlò, àti ohun tí ó kù láti ṣe ní òru

Ìṣọ́ ní ilé jẹ́ ìpinnu ìṣègùn tí a ṣe nínú àwọn ipò pàtó, lábẹ́ ìtọ́sọ́nà ọ́gbẹ́. Fún ohun èlò tí a díwọ̀n, àṣẹ FDA ni a mọ̀ nípasẹ̀ kóòdù ọjà QYU (ìkéde ààbò FDA ti 16 Oṣù Kẹ̀sán 2025).

Ohun tí ó kù tí a fi ẹsẹ̀ múlẹ̀ fún òru wà nínú àwọn ìgbésẹ̀ mélòó kan: ọmọ nìkan nínú ibùsùn rẹ̀, lórí ẹ̀yìn, lórí ilẹ̀ tí ó le tí ó sì tẹ́lẹ̀, láìsí aṣọ rírọ̀ tàbí ohun rírọ̀, àti yàrá tí a pín láìpín ibùsùn (ìròyìn ìmọ̀ ẹ̀rọ ti Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ, 2022; HealthyChildren.org, 2022). Àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí wúlò fún gbogbo oorun, pẹ̀lú oorun ọ̀sán, títí dé ọdún kan (ìròyìn ìmọ̀ ẹ̀rọ ti Ilé-ẹ̀kọ́ Amẹ́ríkà fún Ìtọ́jú Ọmọ, 2022).

Kò sí ìdíwọ̀n tí ó dá àwọn òbí láre fún rírà ohun èlò. Àwọn ìmọ̀ràn ṣàpèjúwe ohun tí ń dáàbò bo àti ohun tí kò dáàbò bo. Fún ìbéèrè nípa ohun èlò kan pàtó, nípa ìdáná èémí tàbí nípa ọmọ tí ń dààmú, ojú-ìtọ́kàsi ni dókítà ọmọ, dókítà tí ń tọ́jú ọmọ tàbí PMI.

Ṣé o rí àṣìṣe nínú àpilẹ̀kọ yìí? Sọ fún wa