Sienna

Ìsùn ọmọ ọwọ́ láti oṣù 0 sí oṣù 6: ohun tí àwọn dátà fi hàn

Ìjísí ọmọ ní òru kì í ṣe àìdára: àwọn dátà ń ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó wọ́pọ̀ ní àwọn oṣù àkọ́kọ́, pẹ̀lú ìyàtọ̀ tí ó tóbi gan-an láàárín ọmọ àti ọmọ. Àwọn ìlà ìtọ́sọ́nà ìjọba ń lọ láti wákàtí 14 sí 17 ti ìsùn ní wákàtí 24 ní ìbímọ sí wákàtí 12 sí 16 láti oṣù 4, pẹ̀lú àwọn ìsùn ọ̀sán (WHO, 2019). Ìsùn àìléwu dúró lórí àwọn ìmọ̀ràn tí ó bá ara wọn mu tí kò sì yí padà (AAP, 2022 ; HAS, 2020).

Ìlànà gidi àwọn oṣù àkọ́kọ́

Ọmọ tuntun kò tí ì mọ ìyàtọ̀ láàárín ọ̀sán àti òru: ìsùn rẹ̀ kọ́kọ́ pín kárí wákàtí 24, ìlànà ọ̀sán-òru sì ń dàgbà díẹ̀díẹ̀, ní ọ̀pọ̀ ìgbà láàárín oṣù 3 àti 6 (Assurance Maladie, 2026 ; Frontiers in Neuroscience, 2025). Àwọn ìtọ́sọ́nà àgbáyé fi àìní náà kalẹ̀ ní wákàtí 14 sí 17 ti ìsùn ní wákàtí 24 láti oṣù 0 sí 3, lẹ́yìn náà wákàtí 12 sí 16 láti oṣù 4 sí 11, pẹ̀lú àwọn ìsùn ọ̀sán (WHO, 2019).

Dátà àwọn ẹgbẹ́ ìwádìí tẹ̀lé ìwọ̀n kan náà. Àyẹ̀wò ètò kan ti ìwádìí 34 rí àpapọ̀ ìdámẹ́ta wákàtí 14,6 ti ìsùn ní wákàtí 24 láti oṣù 0 sí 2, wákàtí 13,6 láti oṣù 3 àti wákàtí 12,9 láti oṣù 6, pẹ̀lú ìdínkù tó nǹkan bí ìṣẹ́jú 10 ní oṣù kan láàárín oṣù 1 àti 6 (Galland et coll., Sleep Medicine Reviews, 2012). Ìtànkálẹ̀ yí àwọn ìdámẹ́ta wọ̀nyí ká tóbi: láàárín àwọn ọmọ oṣù 0 sí 2, àwọn ààlà tí a kọ sílẹ̀ ń lọ láti nǹkan bí wákàtí 9 sí 20 gẹ́gẹ́ bí ìwádìí (orísun kan náà).

Ìjísí ní òru ni ìlànà. Nínú àwọn ìwádìí tí wọ́n fi ìwé àkọsílẹ̀ àwọn òbí ṣe, iye ìdámẹ́ta ń lọ láti nǹkan bí 3 ní òru kan ní ìbímọ sí nǹkan bí 2 láàárín ọ̀sẹ̀ 16 àti 24; àwọn ìwọ̀n aktigrafi, tí wọ́n tún ń ṣàwárí àwọn ìjísí kúkúrú tí àwọn òbí kò rí, ń fún ní iye tí ó ga ju nínú àwọn ìwádìí kan, kò sì sí ìwádìí ìwé àkọsílẹ̀ kan tí ó ròyìn ju ìjísí 5 lọ ní òru kan (Frontiers in Neuroscience, 2025, àyẹ̀wò ìwádìí 35). Àyẹ̀wò ètò ìṣáájú kan kọ ìjísí 0 sí 3,4 ní òru kan fún àwọn ọmọ oṣù 0 sí 2 (Galland et coll., 2012). Gígùn ìsùn tí kò dópin tí ó pọ̀ jùlọ ń gùn pẹ̀lú ọjọ́ orí: nǹkan bí wákàtí 2,5 títí dé ọ̀sẹ̀ 10, lẹ́yìn náà wákàtí 4 sí 6,5 ní ọ̀sẹ̀ 24 gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìwọ̀n (Frontiers in Neuroscience, 2025).

Ohun tí ó jẹ́ déédé, ohun tí ó yẹ kí a béèrè ìmọ̀ràn

Ìjísí jẹ́ ara ìdàgbàsókè: àwọn ọmọ tuntun ń jí lọ́pọ̀ ìgbà ní òru ní àwọn oṣù àkọ́kọ́, àwọn òru tí ó pín bẹ́ẹ̀ sì lè nira gan-an láti gbé (NHS, 2025). Ọmọ lè jí láàárín àwọn ìyípo ìsùn méjì kí ó sì tún sùn nìkan ní ìṣẹ́jú díẹ̀; bí kò bá lè ṣe é, a gbà ní ìmọ̀ràn láti tù ú nínú láì mú u jáde láti orí ibùsùn rẹ̀ (Assurance Maladie, 2026). Títí ó fi dé oṣù 4 tàbí 5, ìgò ọmú òru lè pọn dandan; lẹ́yìn náà, ọ̀pọ̀ ọmọ kò ní àìní jẹun ní òru mọ́ (orísun kan náà).

Nítorí náà, ohun tí ń mú kí a lọ sọ́dọ̀ dókítà kì í ṣe ìkàwé ìjísí, bí kò ṣe ohun tí ìdílé ń gbé kọjá. NHS gbà ní ìmọ̀ràn láti bá òṣìṣẹ́ ìlera rẹ sọ̀rọ̀ bí ìsùn ọmọ bá jẹ́ ìṣòro tàbí bí a bá nílò ìmọ̀ràn, àti láti yára lọ síbi ìtọ́jú bí a bá ń ṣe àníyàn nípa ìlera rẹ̀ (NHS, 2025). Ní ẹ̀gbẹ́ Faransé, Assurance Maladie rán àwọn òbí tí wọ́n ti rẹ̀ sí ilẹ̀ létí láti wá ìrànwọ́ kí wọ́n sì bá dókítà ọmọ sọ̀rọ̀, àti pé kí a má ṣe fún ọmọ ní oògùn láti sùn rárá (Assurance Maladie, 2024).

Ní ẹ̀gbẹ́ kejì, àwọn àmì kan kì í ṣe ti ìlànà mọ́ bí kò ṣe ti àyẹ̀wò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀: ọmọ tí kò jí, mímú èémí tí ó le, ọmọ tí ó di rírọ̀ tàbí tí kò dáhùn bí ó ti ṣe ń ṣe (NHS, 2025). Àwọn àkọsílẹ̀ ìjọba wọ̀nyí ni ó ní àṣẹ, kì í ṣe ìwọ̀n ìjísí: kò sí ìmọ̀ràn tí ó fi iye kalẹ̀ tí a bá ti lọ sọ́dọ̀ dókítà, nítorí ìyàtọ̀ láàárín àwọn ọmọ tóbi jù fún irú iye bẹ́ẹ̀ láti ní ìtumọ̀ (Frontiers in Neuroscience, 2025 ; NHS, 2025).

Ìsùn àìléwu: ohun tí a ti fi múlẹ̀

Ní ilẹ̀ Faransé, ikú àìròtẹ́lẹ̀ ọmọ ọwọ́ (SIDS) ṣì jẹ́ ohun àkọ́kọ́ tí ń fa ikú láàárín àwọn ọmọ láti ọjọ́ 28 dé ọdún kan, pẹ̀lú ikú 250 sí 350 ní ọdún kan, tí nǹkan bí ìdajì wọn lè ṣeé yẹ̀ sílẹ̀ nípa títẹ̀lé àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà (Santé publique France, 2022). Nípa bí a ṣe ń sùn, ìṣẹ́ náà dúró ṣinṣin láti àwọn ọdún 1990: ní ẹ̀yìn, ní pẹrẹsẹ, fún gbogbo ìsùn. HAS rán létí pé a gbà ní ìmọ̀ràn láti sùn ní pẹrẹsẹ ní ẹ̀yìn, àti pé ìdúró ní orí ikùn ni ohun pàtàkì tí ń fa ewu (HAS, 2020). Yíyí padà sí ìsùn ní ẹ̀yìn ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ìdínkù 75 % nínú ìwọ̀n ikú àìròtẹ́lẹ̀ ọmọ ọwọ́ láàárín 1991 àti 1997 (Assurance Maladie, 2024).

Ibùsùn gbọdọ̀ wà ní òfo, àyàfi àpò ìsùn tí ó bá ìwọ̀n ọmọ mu. HAS ṣàpèjúwe àṣà tí ó tọ́: matiresì líle nínú ibùsùn pẹ̀lú ọ̀pá, àpò ìsùn, láìsí ìrọ̀rí, ìbòrí tàbí aṣọ ìbòrí, nínú yàrá kan tí ìgbóná rẹ̀ bá ní ìwọ̀n, láàárín 18 àti 20 °C (HAS, 2020). Àwọn nǹkan rírọ̀ àti àwọn ohun èlò ibùsùn wà lára àwọn ohun tí ń fa ewu tí Santé publique France kọ sílẹ̀ (2022), àpò ìsùn tí ó tóbi jù ń jẹ́ kí ọmọ yọ́ sínú rẹ̀ (Assurance Maladie, 2024).

Ọmọ ń sùn ní ibùsùn tirẹ̀, láì pín ibùsùn àwọn òbí, ó sì dára jù láti wà nínú yàrá àwọn òbí ní àwọn oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́ (HAS, 2020). Ìyẹn ni ìtumọ̀ pípín yàrá: yàrá kan náà, ṣùgbọ́n kì í ṣe ibùsùn kan náà, ètò tí a gbà ní ìmọ̀ràn fún àwọn oṣù mẹ́fà àkọ́kọ́ (Assurance Maladie, 2024). Sísùn pẹ̀lú ọmọ lórí sofa tàbí àga gbọ́dọ̀ yẹ̀ sílẹ̀ ní gbogbo ipò, kódà fún ìsùn ọ̀sán kúkúrú (Assurance Maladie, 2024 ; NHS, 2025).

Àwọn àṣà tí dátà kò ti lẹ́yìn

Àwọn àṣà tí ó wọ́pọ̀ ń kọlu dátà. Èkínní ni pípín ọmọ ní orí ikùn kí ó lè sùn dáadáa: ìdúró ní orí ikùn ni ohun pàtàkì tí ń fa ikú àìròtẹ́lẹ̀ ọmọ ọwọ́, ìdúró ní ẹ̀gbẹ́ kò sì dúró ṣinṣin, nítorí ó ń jẹ́ kí yíyí padà sí ikùn rọrùn (HAS, 2020 ; Assurance Maladie, 2024). Nígbà tí ọmọ bá ti mọ̀ bí a ṣe ń yí ara rẹ̀ padà, kò pọn dandan láti yí i padà sí ẹ̀yìn ní àárín òru (Assurance Maladie, 2024).

Èkejì ni pípín ibùsùn àwọn òbí, ohun tí a sábà máa ń ronú lé lórí nígbà tí àwọn òru bá ń su ni. Àwọn ìmọ̀ràn kò ti lẹ́yìn rẹ̀: AAP gbà ní ìmọ̀ràn láti pín yàrá láì pín ibùsùn, HAS sì yọ ibùsùn àwọn òbí kúrò nínú ibi ìsùn ọmọ ọwọ́ (AAP, 2022 ; HAS, 2020). Àwọn ipò kan yọ ọ́ kúrò pátápátá: ìbímọ kíákíá, ìwúwo ìbímọ tí ó kéré ju 2,5 kg, mímú sìgá àwọn òbí, ọtí tàbí àwọn oògùn tí ń mú sùn (NHS, 2025).

Ẹgbẹ́ kẹta ni àwọn ohun èlò tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí ojútùú: àwọn ìtẹ́ ọmọ, ìrọ̀rí ìdúró, àwọn ohun tí ń dín ibùsùn kù, àwọn aṣọ tí a yí. HAS pè wọ́n ní aláìní ìwúlò, aláàrùn àti eléwu, nítorí wọ́n ń dín ìṣíkiri kù wọ́n sì lè mú yíyí padà sí ikùn pọ̀ sí i (HAS, 2020); Assurance Maladie fi kún pé wọ́n lè dí èémí àti mú ewu ìfúnpá pọ̀ sí i nípa mímì sínú (Assurance Maladie, 2024). Ní ìparí, àwọn oògùn ìsùn gbọdọ̀ yọ̀ kúrò ní gbogbo ipò: wọ́n léwu fún ọmọ (Assurance Maladie, 2024).

Ìgbà wo àti níbo ni a ti lè wá ìrànwọ́

Kò sí iye ìjísí tí yóò fúnra rẹ̀ mú kí a lọ sọ́dọ̀ dókítà. Ní ilẹ̀ Faransé, PMI (protection maternelle et infantile, iṣẹ́ ìlera ìyá àti ọmọ) jẹ́ ẹnu-ọ̀nà rírọrùn: àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ń bá àwọn òbí àti àwọn ọmọ lọ, pẹ̀lú àwọn nọ́ọ̀sì ọmọ, àwọn agbẹ̀bí àti àwọn dókítà ọmọ, nọ́ọ̀sì kan sì lè wá sí ilé bí ó bá pọn dandan (Assurance Maladie, 2026). Fún ìyókù, àwọn ìbéèrè ìsùn ń lọ sọ́dọ̀ dókítà ọmọ tàbí òṣìṣẹ́ tí ń tọ́jú ọmọ (Assurance Maladie, 2024).

Sources