Sienna

Fífi ọmọ sùn: àwọn ọ̀nà ìhùwàsí lábẹ́ ayẹ̀wò ìwádìí

Kíkọ́ láti sùn fúnra ẹni sábà ń gba ẹkún, ọ̀pọ̀ àwọn òbí sì ń bẹ̀rù àwọn àbájáde pípẹ́. Ẹ̀wádún méjì ti àwọn ìdánwò àrìndájọ, pẹ̀lú àtẹ̀lé títí dé ọdún 6 àwọn ọmọ, ya àwòrán tí ó tutù jọ: àwọn èrè kéréje lórí oorun ọmọ àti ìlera ọpọlọ àwọn òbí, láìsí ipa burúkú tí a rí (Price et coll., Pediatrics, 2012).

Kí ni àwọn ọ̀nà ìhùwàsí wọ̀nyí gbà

Àwọn ọ̀nà wọ̀nyí gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwọ̀nà. Èyí tí ó gbajúmọ̀ jùlọ, ìdínkù lẹ́sẹẹsẹ (tí a tún ń pè ní ọ̀nà ẹkún aláàkoso), túmọ̀ sí dídáhùn ẹkún pẹ̀lú fífi àyè sí i láàrin ìbẹ̀wò sọ́dọ̀ ọmọ, kí ó lè kọ́ bí ó ṣe ń sùn fúnra rẹ̀ (RACGP, 2014; Korownyk et Lindblad, 2018). Ìtùnú ìwàláàyè (camping out): òbí dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ ibùsùn nígbà tí ọmọ ń sùn, lẹ́yìn náà ó ń gbé àga rẹ̀ lọ jìnnà sí i lẹ́sẹẹsẹ ní ọ̀sẹ̀ kan sí mẹ́ta (RACGP, 2014).

Àwọn ìdánwò tún ti dán bedtime fading wò: ìdádúró díẹ̀ àkókò sùn ní ìbẹ̀rẹ̀ (Gradisar et coll., Pediatrics, 2016). Àyẹ̀wò ìwádìí 59 lórí àwọn ọmọ láti ọdún 0 sí 5 ṣe àkọsílẹ̀ àwọn èròjà àwọn ètò náà, tí a sábà ń kọ́ àwọn òbí nípa wọn láti ọwọ́ amọ̀ye. Kíkọ́ sísùn fúnra ẹni ló wà ní ipò àkọ́kọ́ (68 % àwọn ìgbésẹ̀), níwájú àwọn ìlànà àkókò sùn (53 %). Ìmọ́tọ́ oorun wà nínú 47 % àwọn ètò (Pétrin et coll., Sleep Medicine, 2026).

Nínú ìdánwò àwòṣe ti Ọsirélíà, tí a ṣe lórí àwọn ìdílé 328, àwọn nọ́ọ̀sì tí a kọ́ nípa ìlera ìyá àti ọmọ kọ́ àwọn ọ̀nà náà ní àwọn ìjíròrò tí a ṣètò lẹ́sẹẹsẹ (Hiscock et coll., Archives of Disease in Childhood, 2007), tí a sì fi àṣàyàn ọ̀nà sílẹ̀ fún àwọn òbí (RACGP, 2014). Ìwé ìtọ́nisọ́nà ìlera ti Ọsirélíà tẹnu mọ́: àṣàyàn yẹn gbọ́dọ̀ gbé ohun tí ìwọ̀nà kọ̀ọ̀kan béèrè lọ́wọ́ àwọn òbí yẹ̀wò (RACGP, 2014).

Kí ni àwọn ìdánwò fi hàn nípa oorun ọmọ

Ìdánwò àwòṣe ti Ọsirélíà gbà àwọn ìyá 328 tí wọ́n sọ pé ọmọ wọn tí ó jẹ́ oṣù 7 ní ìṣòro oorun. Ní oṣù 10, 56 % àwọn ìdílé ẹgbẹ́ ìgbésẹ̀ ṣì ń sọ ìṣòro oorun, ní ìfiwéra pẹ̀lú 68 % nínú ẹgbẹ́ ìṣàkóso; ní oṣù 12, 39 % ní ìfiwéra pẹ̀lú 55 % (Hiscock et coll., Archives of Disease in Childhood, 2007).

Àyẹ̀wò ìlera ti Kánádà díwọ̀n èrè yẹn: nǹkan bí ìdílé 1 nínú 4 sí 1 nínú 10 ní ìbámu pẹ̀lú ìwọ̀n tí a ṣàyẹ̀wò, ìyẹn NNT (iye ènìyàn tí ó pọn dandan láti gba ìtọ́jú) láti 4 sí 10 (Korownyk et Lindblad, Canadian Family Physician, 2018). Nínú ìdánwò ọ̀sẹ̀ 6 lórí àwọn ọmọ 235, àwọn ìṣòro líle tí àwọn òbí sọ kan 4 % àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìgbésẹ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú 14 % nínú ẹgbẹ́ ìṣàkóso, ìpín àwọn ọmọ tí wọ́n ń jí lẹ́ẹ̀mejì lórí òru sì jẹ́ 31 % ní ìfiwéra pẹ̀lú 60 % (orísun kan náà).

Ìdánwò tuntun kan yàn àwọn ọmọ 43 tí wọ́n wà láàrin oṣù 6 sí 16 ní àrìndájọ: ìdínkù lẹ́sẹẹsẹ àti bedtime fading méjèèjì dín àkókò sísùn kù, ìdínkù lẹ́sẹẹsẹ sì tún dín iye ìjí òru kù (Gradisar et coll., Pediatrics, 2016). Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ tuntun jùlọ, tí ó kó àwọn ìdánwò àrìndájọ 13 jọ, parí pé oorun òru ní àpapọ̀ ń dára sí (Liu et coll., Sleep Health, 2023).

Kí ni àwọn ìdánwò fi hàn fún àwọn òbí

Nínú ìdánwò àwọn ìdílé 328, àwọn ìyá nínú ẹgbẹ́ ìgbésẹ̀ sọ àwọn àmì ìsoríkọ́ díẹ̀ sí i ní oṣù 10 (ìdíwọ̀n EPDS ní ìpíndọ́gba kù ní 1,4, lórí ìwọ̀n tí a ń lò láti ṣàyẹ̀wò ìsoríkọ́ lẹ́yìn ìbímọ) àti ìlera ọpọlọ tí ó dára sí i ní oṣù 10 àti 12 (Hiscock et coll., 2007). Ìnáwó jẹ́ díẹ̀ tí ó kéré ju ìtọ́jú ìgbà gbogbo: nǹkan bí pọ́nù 97 ní ìfiwéra pẹ̀lú pọ́nù 117 fún ìdílé kọ̀ọ̀kan.

Ní ọdún méjì lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀, àwọn àmì ìsoríkọ́ ṣì dín kù nínú àwọn ìyá ẹgbẹ́ ìgbésẹ̀: 15,4 % ní ìfiwéra pẹ̀lú 26,4 % ní ìlà àwùjọ, àti 4,2 % ní ìfiwéra pẹ̀lú 13,2 % ní ìlà ìṣègùn. Àwọn ìṣe ìtọ́jú ọmọ àti ìlera ọpọlọ àwọn ọmọ jọra nínú ẹgbẹ́ méjèèjì (Hiscock et coll., Pediatrics, 2008).

Ìtúpalẹ̀ àpapọ̀ ti 2023 pẹ̀lú rí ìdára sí i nínú àwọn àmì ìsoríkọ́ àwọn ìyá (Liu et coll., 2023). Àyẹ̀wò Stanzel et coll. kó àwọn ìwádìí 20 jọ lórí àwọn ọmọ tí wọ́n kéré ju oṣù 12: oorun àti ìlera ọpọlọ àwọn ìyá ń dára sí, ní ìwọ̀n kéré sí àárín, pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn òbí. Àníyàn àti àárẹ̀ tún dín kù. Àwọn ìwádìí díẹ̀ tí wọ́n wọ àwọn bàbá pẹ̀lú sọ ìdára sí i nínú ìlera ọpọlọ wọn (Stanzel et coll., Infant and Child Development, 2025).

Ìbẹ̀rù àwọn àbájáde pípẹ́: kí ni àtẹ̀lé ọdún 5 sọ

Àtẹ̀lé ọdún márùn-ún ti ìdánwò Ọsirélíà rí 225 nínú àwọn ìdílé 326, ó sì fi àwọn ọmọ àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì, tí wọ́n jẹ́ nǹkan bí ọmọ ọdún 6 nígbà náà, wé lórí àwọn ìwọ̀n 20. Ìhùwàsí àti ìmọ̀lára ní ẹ̀ka kan, oorun ní ẹ̀ka kejì; lẹ́yìn náà ìsopọ̀ àti àjọṣe òbí àti ọmọ, àti ìlera ọpọlọ àwọn ìyá. Kò sí ìyàtọ̀ láàrin ẹgbẹ́ méjèèjì (Price et coll., Pediatrics, 2012; Korownyk et Lindblad, 2018).

Ìdánwò kékeré Gradisar rí ohun kan náà ní oṣù 12: ìsopọ̀ ìyá àti ọmọ jọra nínú ẹgbẹ́ méjèèjì, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìṣòro ìmọ̀lára àti ìhùwàsí. Ìdáhùn wàhálà àwọn ọmọ, tí a fi cortisol inú itọ́ wọ̀, pàápàá dín kù díẹ̀ nínú àwọn ẹgbẹ́ ìgbésẹ̀ ní ìfiwéra pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìṣàkóso (Gradisar et coll., 2016).

Àwọn òǹkọ̀wé àtẹ̀lé ọdún márùn-ún parí: àwọn ọ̀nà ìhùwàsí fi àwọn ipa pípẹ́ díẹ̀ sílẹ̀, ìdárayá tàbí òdì. Àwọn òbí àti àwọn amọ̀ye lè gbẹ́kẹ̀ lé wọn láti dín ẹrù àwọn ìṣòro oorun àti ìsoríkọ́ àwọn ìyá kù ní àkókò kúkúrú àti àárín (Price et coll., 2012). Àyẹ̀wò ìlera ti Kánádà fi kún: kò sí ipa burúkú tí a sọ lẹ́yìn ọdún 5 (Korownyk et Lindblad, 2018).

Ohun tí àwọn ìwádìí wọ̀nyí kò sọ

Àwọn àbájáde wọ̀nyí kan ìpò kan pàtó. Àwọn ìdánwò gba àwọn ìdílé tí wọ́n ti sọ ìṣòro oorun, pẹ̀lú àwọn ọmọ tí wọ́n sábà jẹ́ oṣù 6 àti jù bẹ́ẹ̀ lọ; ìwé ìtọ́nisọ́nà ìlera ti Ọsirélíà gbé àwọn ọ̀nà wọ̀nyí kalẹ̀ láti oṣù 6 (RACGP, 2014). Àti ní ọdún márùn-ún, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìṣàkóso fi àwọn àbájáde kan náà hàn: èrè tí a fi hàn kan ìtùnú ìdílé ní àkókò kúkúrú àti àárín (Price et coll., 2012).

Ọ̀pọ̀ àwọn ìwọ̀n gbẹ́kẹ̀ lé ohun tí àwọn òbí sọ, àwọn àyẹ̀wò sì rí ìyàtọ̀ ńlá láàrin àwọn ìwádìí (Liu et coll., 2023; Stanzel et coll., 2025). Àwọn oorun ọ̀sán àti ìṣètò oorun wákàtí 24 ni a kò ṣe ìwádìí púpọ̀ lórí wọn: àyẹ̀wò ìwádìí 59 wọ̀ òru, ṣọ̀wọ́n ni ọ̀sán (Pétrin et coll., 2026). Ìwọ̀n ipa wà ní ìwọ̀n kéréje, àwọn ètò wọ̀nyí ń mú ìpò tí ó le dára sí (Liu et coll., 2023; Stanzel et coll., 2025).

Àwọn ètò tí a dán wò gbẹ́kẹ̀ lé àtìlẹ́yìn amọ̀ye (RACGP, 2014). Oorun àìléwu àwọn oṣù àkọ́kọ́ àti ìmọ̀ràn dókítà nígbà àníyàn wá ṣáájú àwọn ọ̀nà wọ̀nyí (NHS, 2025).

Yíyan, dídán wò, tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́: ohun tí ó ṣe pàtàkì

Nínú àwọn ìdánwò, àwọn òbí yan láàrin ìdínkù lẹ́sẹẹsẹ àti ìtùnú ìwàláàyè ní ìbámu pẹ̀lú ohun tí ó dà bí èyí tí wọ́n lè gbé, àwọn ìmọ̀ràn ìlera sì béèrè kí a fi àṣàyàn náà sílẹ̀ fún wọn (RACGP, 2014). Sísùn fúnra ẹni, bí ó ti wù kí ó rí, ń bọ̀ pẹ̀lú àkókò: láti nǹkan bí oṣù kẹrin, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ bẹ̀rẹ̀ sí tún sùn fúnra wọn, àti nígbà míì sí sísùn fúnra wọn (Assurance Maladie, 2026). Nígbà tí ìjí kan bá ń tako, ìmọ̀ràn tí a gbà ni láti tùnú níbi, láìfi ọmọ jáde kúrò nínú ibùsùn rẹ̀ (orísun kan náà).

Ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, NHS ń gbà ní ìmọ̀ràn láti bá nọ́ọ̀sì tí ń tọ́jú àwọn ìdílé, health visitor, sọ̀rọ̀ (NHS, 2025). Ní ilẹ̀ Fàráńsè, àwọn iṣẹ́ PMI ń tọ́jú àwọn òbí pẹ̀lú àwọn nọ́ọ̀sì ọmọ àti àwọn agbẹ̀bí. Àwọn dókítà ọmọ ń ṣiṣẹ́ níbẹ̀ pẹ̀lú; nọ́ọ̀sì ọmọ lè wá sílé nígbà tí ó bá pọn dandan (Assurance Maladie, 2026). Yíyẹra fún àwọn ọ̀nà wọ̀nyí ṣì ṣeé ṣe: àwọn ọmọ nínú ẹgbẹ́ méjèèjì ti àtẹ̀lé ọdún márùn-ún wà ní dáadáa, kò sì sí ìwádìí tí ó fi hàn pé ọmọ gbọ́dọ̀ gba ìkọ́ni oorun kí ó tó dàgbà déédéé (Price et coll., 2012).

Sources

Ṣé o rí àṣìṣe nínú àpilẹ̀kọ yìí? Sọ fún wa